Κάθε ποικιλία περιγράφεται από το πού και πώς μιλιέται. Καμία δεν περιγράφεται ως σπασμένη, νόθα, χωριάτικη ή παραφθορά της κοινής γλώσσας. Κάθε μία έχει το όνομα που της δίνουν οι ομιλητές της, και η θέση του Άτλαντα για το αν πρόκειται για διάλεκτο ή γλώσσα δηλώνεται στη σελίδα της ποικιλίας με την πηγή της.
Τι εννοούμε με «ποικιλία»
Ποικιλία είναι ένα ερευνητικό αντικείμενο με όρια που ορίζει μια πηγή. Δεν είναι αυτόματα ταξινομική βαθμίδα. Διάλεκτος είναι μια κατηγορία που αποδίδει ένας μελετητής ή μια κοινότητα, και η αμοιβαία κατανόηση από μόνη της δεν αρκεί ως καθολικός κανόνας. Τοπικό ιδίωμα είναι μια τεκμηριωμένη παράδοση ομιλίας σε συγκεκριμένο τόπο, χωρίς να υπονοείται χωριστός γενεαλογικός κλάδος. Αυτοί είναι λειτουργικοί ορισμοί του Άτλαντα, όχι διεκδίκηση καθολικής συναίνεσης.
Ονόματα που μοιάζουν και δεν ταυτίζονται
- Ρωμαίικα του Όφεως και Ρουμέικα της Μαριούπολης. Η περιγραφή του Cambridge για τα Ρωμαίικα στηρίζει πλαίσιο στην περιοχή της Τραπεζούντας B15 main research paragraphs. Δεν στηρίζει ταύτιση με την περιοχή της Αζοφικής.
- Γκρίκο του Σαλέντο και Γκρέκο της Καλαβρίας. Ο Aprile ξεχωρίζει τις δύο ιταλικές κοινότητες B14 §1 σ.55. Παραμένουν χωριστές μονάδες.
- Ποντιακά και Καππαδοκικά. Κρατούνται χωριστά, ακόμη κι όταν ένας μελετητής τα βάζει κάτω από κοινή επικεφαλίδα.
- Μακεδονικά ιδιώματα. Τα ελληνικά ιδιώματα της Μακεδονίας δεν ταυτίζονται με τη σλαβική μακεδονική γλώσσα ούτε με τα τεκμήρια της αρχαίας μακεδονικής.
Οι γλώσσες επαφής καταγράφονται ως χωριστές οντότητες και όχι ως ελληνικές ποικιλίες επειδή μιλιούνται στον ίδιο χώρο.
Πόσες είναι οι ποικιλίες;
Δεν υπάρχει αριθμός που να μπορεί να υποστηριχτεί. Ο κατάλογος αυτής της έκδοσης έχει 53 ερευνητικές μονάδες, αλλά ανάμεσά τους υπάρχουν περίοδοι, ύφη και ιστορικές ομάδες. Δεν είναι «53 ελληνικές διάλεκτοι», και δεν πρέπει να διαβαστεί έτσι. Οι ομάδες στη λίστα παρακάτω είναι ομάδες αναζήτησης για να βρίσκετε πιο εύκολα αυτό που ψάχνετε. Δεν είναι ταξινομία.
Πού έχει πάει πιο βαθιά η έρευνα
Για τα Κρητικά, τα Κυπριακά, το Γκρίκο και τα Ηπειρώτικα υπάρχουν εστιασμένες βιβλιογραφικές επισκοπήσεις, με δεκατέσσερα ευρήματα αποδοσμένα στην πηγή τους. Τα τοπικά δείγματα αυτών των μελετών δεν αντιπροσωπεύουν ολόκληρες περιοχές, και το όριο κάθε ευρήματος εμφανίζεται δίπλα του.