ΕΡΕΥΝΑ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ Η έρευνα δεν είναι ολοκληρωμένη. Το περιεχόμενο ελέγχεται, αλλάζει και δεν αποτελεί τελική θέση του Άτλαντα.
ΑΤΛΑΣΕλληνοφωνία
Ο Κύκλος English
IVΠΥΛΩΝΑΣ IVPILLAR IVΠροσχέδιο υπό έλεγχο

Συγκριτική Ελληνική

Σύγκριση με βάση τις πηγές ανάμεσα σε ποικιλίες, περιόδους και δημοσιευμένες ταξινομήσεις, με το τεκμήριο ορατό σε κάθε κελί.

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ

Πώς ταξινομούν ο Χατζιδάκις (1892), ο Newton (1972), ο Trudgill (2003) και ο Horrocks (2020) 14 ποικιλίες της ελληνικής;

  1. Λεξιλόγιο και σημασίαΣε προετοιμασία
  2. ΠροφοράΣε προετοιμασία
  3. ΜορφολογίαΣε προετοιμασία
  4. Γραμματική και σύνταξηΣε προετοιμασία
  5. Ιστορική εξέλιξηΣε προετοιμασία
  6. ΤαξινόμησηΕνεργό
  7. Επαφή γλωσσώνΣε προετοιμασία
ΣΧΗΜΑΤΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ
ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ 14 επιλεγμένες

Πώς ταξινομούν οι μελετητές
ΠοικιλίαΧατζιδάκις (1892)Διαίρεση με βάση χαρακτηριστικόΕξετάστηκε το πρωτότυποNewton (1972)Περιφερειακές ομάδεςΜέσω τρίτης πηγήςΚοντοσόπουλος (1983)Λεξιλογική κατανομήΜέσω τρίτης πηγήςTrudgill (2003)Περιοχές χαρακτηριστικώνΕξετάστηκε το πρωτότυποΠαντελίδης (2016)Ιστορική ζώνηΕξετάστηκε το πρωτότυποHorrocks (2020)Ευρύτερες ενότητεςΜέσω τρίτης πηγήςΧατζηκυριακίδης κ.ά. (2026)Διαμέριση δεδομένωνΕξετάστηκε το πρωτότυποVLACH (ÖAW) (χ.χ.)Οργάνωση συλλογήςΕξετάστηκε το πρωτότυπο
ΚαθαρεύουσαFW-017
ΗπειρώτικαSCOPE-001
ΜακεδονίτικαSCOPE-002
ΘρακιώτικαSCOPE-003
ΘεσσαλικάSCOPE-004
ΠελοποννησιακάSCOPE-005
ΜανιάτικαSCOPE-006
ΤσακώνικαSCOPE-007
ΚυπριακάSCOPE-008
ΚρητικάSCOPE-009
ΔωδεκανησιακάSCOPE-010
ΚυκλαδίτικαSCOPE-011
ΧιώτικαSCOPE-012
ΕπτανησιακάSCOPE-013
ΒορειοαιγαιακάSCOPE-014
ΠοντιακάSCOPE-015
ΚαππαδοκικάSCOPE-017
ΓκρίκοSCOPE-022
Γκρέκο / ΓκρεκάνικοSCOPE-023
ΕλληνοκορσικανικάSCOPE-027
  • Εντάσσεται
  • Αναφέρεται
  • Διαφωνία πηγών
  • Ετικέτα δεδομένων
  • Δεν έχει ελεγχθεί

Κάθε κελί ανοίγει το τεκμήριο. «Δεν έχει ελεγχθεί» σημαίνει ότι ο Άτλας δεν έχει ακόμη κοιτάξει, όχι ότι η πηγή απορρίπτει την ποικιλία.

Πώς διαβάζεται μια σύγκριση

Κάθε κελί λέει ένα από τα εξής, και ποτέ δεν αφήνεται κενό χωρίς εξήγηση:

  • Εντάσσεται. Η πηγή εντάσσει τη μονάδα σε ομάδα με το όνομα που δίνει.
  • Αναφέρεται. Η πηγή αναφέρει τη μονάδα στο συγκεκριμένο σημείο, αλλά η ένταξή της δεν έχει ακόμη καταχωριστεί.
  • Διαφωνία πηγών. Η πηγή καταγράφει διαφορά από άλλο σχήμα. Οι δύο απόψεις μένουν ορατές.
  • Ετικέτα δεδομένων. Η πηγή είναι σύνολο δεδομένων που χρησιμοποιεί ετικέτα, όχι κληρονομική ταξινόμηση.
  • Δεν έχει ελεγχθεί. Ο Άτλας δεν έχει ακόμη κοιτάξει αν η πηγή λέει κάτι για αυτή τη μονάδα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η πηγή τη θεωρεί ανύπαρκτη.

Μια μονάδα που λείπει από μια πηγή δεν μετράει ποτέ ως μηδέν. Δεν υπολογίζονται βαθμοί ομοιότητας από κενά κελιά.

Δύο ερευνητικά προγράμματα

Η εσωτερική σύγκριση ρωτά πώς εμφανίζεται ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό μέσα στην ελληνική, ανάμεσα σε ποικιλίες, περιόδους και ύφη. Η περιγραφική ομοιότητα, η κοινή κληρονομιά, η κοινή καινοτομία, η παράλληλη εξέλιξη και η διάχυση είναι διαφορετικές σχέσεις. Η εξωτερική σύγκριση ρωτά για την ελληνική και άλλες γλώσσες. Κοινή καταγωγή, δανεισμός, μεταφραστικό δάνειο, δομική σύγκλιση και τυχαία ομοιότητα είναι διαφορετικές υποθέσεις. Μια κοινή λέξη από μόνη της δεν αποδεικνύει ούτε συγγένεια ούτε κατεύθυνση δανεισμού.

Ο όρος της συγκρισιμότητας

Πριν επιλεγούν μορφές καταγράφονται το ερώτημα, ο ορισμός του χαρακτηριστικού, το περιβάλλον, η μονάδα παρατήρησης, το δείγμα και οι εξαιρέσεις. Λήμμα συγκρίνεται με λήμμα, ένας συγκεκριμένος κλιτικός τύπος με τον ίδιο τύπο. Η άρνηση σε κύρια πρόταση δεν συγκρίνεται με την άρνηση σε προστακτική. Η φωνολογία συγκρίνεται μόνο σε συγκρίσιμα περιβάλλοντα, με τις συμβάσεις μεταγραφής κάθε πηγής.

Οι υπόλοιποι τρόποι σύγκρισης

Κάθε τρόπος ενεργοποιείται όταν υπάρχουν ελεγμένα τεκμήρια. Μέχρι τότε δείχνουμε το ερώτημα και τι λείπει, αντί για επινοημένα παραδείγματα.

  • Λεξιλόγιο και σημασία

    Πώς εκφράζεται μια τεκμηριωμένη έννοια, με σημασία και πλαίσιο.

    Δεν έχει ακόμη οριστεί ερώτημα σε αυτόν τον τρόπο σύγκρισης.

  • Προφορά

    Τεκμηριωμένες φωνητικές περιγραφές και ηχογραφήσεις όπου υπάρχουν.

    Q01 · unstressed_vocalism

    ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ

    Μονάδες: North/south/intermediate contexts. Προϋποθέσεις: Same stress and segmental environment; local sample/date; source IPA conventions. Κενό: Original evidence behind scholarly summaries; no forms extracted

    Ερευνητική σημείωση στα αγγλικά. Η ελληνική απόδοση εκκρεμεί.

  • Μορφολογία

    Κλίση, γραμματικές κατηγορίες και σχηματισμός λέξεων.

    Q04 · inflectional_change

    ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ

    Μονάδες: Medieval documentary and later modern evidence. Προϋποθέσεις: Same morphological cell/function; manuscript and composition dates separated. Κενό: Full grammar passage and original witness locators needed

    Ερευνητική σημείωση στα αγγλικά. Η ελληνική απόδοση εκκρεμεί.

  • Γραμματική και σύνταξη

    Αντίστοιχες δομές σε συγκρίσιμα περιβάλλοντα πρότασης.

    Q02 · clausal_negation

    ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ

    Μονάδες: Pontic; Cypriot; Cretan; Standard Modern Greek. Προϋποθέσεις: Match clause type, register, time and elicitation/documentary conditions. Κενό: No equivalent clause observations collected; Pontic extraction not authorised

    Ερευνητική σημείωση στα αγγλικά. Η ελληνική απόδοση εκκρεμεί.

  • Ιστορική εξέλιξη

    Χρονολογημένα τεκμήρια για αλλαγή, διατήρηση και καινοτομία.

    Q03 · ancient_written_variation

    ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ

    Μονάδες: Source-defined local inscription and literary register. Προϋποθέσεις: Separate genre, place, date and edition; never infer direct spoken equivalence. Κενό: Independent inscription editions and comparative specialist analysis needed

    Ερευνητική σημείωση στα αγγλικά. Η ελληνική απόδοση εκκρεμεί.

    Q04 · inflectional_change

    ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ

    Μονάδες: Medieval documentary and later modern evidence. Προϋποθέσεις: Same morphological cell/function; manuscript and composition dates separated. Κενό: Full grammar passage and original witness locators needed

    Ερευνητική σημείωση στα αγγλικά. Η ελληνική απόδοση εκκρεμεί.

  • Επαφή γλωσσών

    Τεκμηριωμένος δανεισμός, σύγκλιση και ανταγωνιστικές εξηγήσεις.

    Q05 · lexical_contact

    ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ

    Μονάδες: Greek and a named contact language. Προϋποθέσεις: Direction, chronology, semantics, transmission and rival inheritance analysis. Κενό: No donor/recipient forms or etymologies verified

    Ερευνητική σημείωση στα αγγλικά. Η ελληνική απόδοση εκκρεμεί.