Τα «αρχαία ελληνικά» δεν είναι μία διάλεκτος. Είναι ένας ερευνητικός όρος που καλύπτει διοικητικά έγγραφα της μυκηναϊκής εποχής, τοπικές αλφαβητικές επιγραφές, κείμενα σε κυπριακό συλλαβάριο, λογοτεχνικές παραδόσεις με τη χειρόγραφη μετάδοσή τους, επαφές ανάμεσα σε διαλέκτους και τοπικά γραπτά πρότυπα, και τέλος τη σύγκλιση της ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής μαζί με τις λόγιες αντιδράσεις σε αυτήν.
Ποιος ομαδοποιεί, και πώς
Ο Horrocks τοποθετεί την αττικοϊωνική και την αρκαδοκυπριακή σε μια ανατολική ομάδα και τη δωρική της Πελοποννήσου μαζί με τη βορειοδυτική σε μια δυτική. Την αιολική τη συζητά μέσα από ιστορικές επαφές και μικτή κληρονομιά B03 §1.3 σσ.14–18. Το δέντρο που δίνει είναι ρητά ενδεικτικό, και ο ίδιος σημειώνει ότι υπάρχουν εναλλακτικά γενεαλογικά και περιφερειακά μοντέλα και ότι η βάση των γεγονότων είναι περιορισμένη. Ο Άτλας κρατά την ομαδοποίηση ως πρόταση του Horrocks, όχι ως δική του αρχή.
Η περίληψη του εκδότη για το κεφάλαιο του Woodard περιγράφει μια ταξινόμηση της πρώτης χιλιετίας σε αττικοϊωνική, αρκαδοκυπριακή, αιολική, δωρική και βορειοδυτική B21 Publisher Summary. Είναι χρήσιμη ως ανεξάρτητη αναφορά της περιγραφικής ομαδοποίησης. Το πλήρες κεφάλαιο δεν έχει εξεταστεί.
Οι Porzig, Risch, García-Ramón και Garrett, που ασχολούνται με την προϊστορική υποομαδοποίηση και τη χρονολόγηση των ισογλωσσών, είναι προς το παρόν βιβλιογραφικές ενδείξεις. Τα πρωτότυπά τους δεν έχουν διαβαστεί, και ο Άτλας δεν τους αποδίδει λεπτομερές δέντρο ούτε τοποθετεί ανασυστημένους ομιλητές σε χάρτες μεταναστεύσεων με βάση αυτές τις ενδείξεις.
Μια περιγραφική ομαδοποίηση της πρώτης χιλιετίας και μια υπόθεση για την καταγωγή στη δεύτερη χιλιετία είναι διαφορετικοί ισχυρισμοί. Το ότι μια διάλεκτος μαρτυρείται σε μια πόλη δεν αποδεικνύει ότι τη μιλούσαν όλοι οι κάτοικοί της ούτε ποια ήταν η ιστορία του εποικισμού της. Η παμφυλιακή και η αρχαία μακεδονική χρειάζονται ρητά αβέβαιη παρουσίαση και ανεξάρτητα εξειδικευμένα τεκμήρια. Από το αρχαίο γεωγραφικό όνομα δεν συνάγεται καμία γενεαλογία των σημερινών μακεδονικών ιδιωμάτων.
Είδη τεκμηρίων και τι δεν αποδεικνύει το καθένα
| Τεκμήριο | Τι πρέπει να καταγραφεί | Τι δεν αποδεικνύει από μόνο του |
|---|---|---|
| Πινακίδα Γραμμικής Β | Αριθμός πινακίδας, όψη, γραμμή και σημεία, αρχείο, τόπος εύρεσης, έκδοση, αρχαιολογική χρονολόγηση, αβεβαιότητα ανάγνωσης | Πλήρη φωνολογική μορφή, όλες τις σύγχρονες ομιλούμενες ποικιλίες, αλφαβητική ορθογραφία |
| Αλφαβητική επιγραφή | Κωδικός σώματος, έκδοση, γραμμές, τόπος εύρεσης χωριστά από τον τόπο προέλευσης, πηγή χρονολόγησης, συμπληρώσεις | Αδιαμεσολάβητη ομιλία ή ομοιογενή τοπικό πληθυσμό |
| Κείμενο σε κυπριακό συλλαβάριο | Συλλαβική ανάγνωση, εκδοτική μεταγραφή, έκδοση, χρονολόγηση | Ταύτιση με τα σημερινά Κυπριακά |
| Λογοτεχνικό κείμενο | Συγγραφέας, έργο, χωρίο, έκδοση και χειρόγραφο, είδος, μείξη διαλέκτων, μετάδοση | Τη διάλεκτο του τόπου γέννησης, μία κοινότητα ομιλητών, ηχητική μαρτυρία |
| Πάπυρος εγγράφου | Αριθμός καταλόγου, προέλευση χωριστά από τόπο εύρεσης, γραφέας και χρονολογία, διορθώσεις εκδοτών, πλαίσιο πρότασης | Γενική συχνότητα σε όλο τον ελληνιστικό κόσμο |
| Επιστημονική ανασύσταση | Συγγραφέας, έργο, σημείο, σύμβαση ανασύστασης, εναλλακτικές αναλύσεις | Μορφή που μαρτυρείται άμεσα |
Τα σημάδια μιας έκδοσης για αγκύλες, αβεβαιότητες και συμπληρώσεις πρέπει να διατηρούνται στην οθόνη και στην εξαγωγή. Μια έντυπη και μια ψηφιακή έκδοση του ίδιου κειμένου συνδέονται με σχέση εξάρτησης. Δεν μετρούν ως δύο μάρτυρες B03 §§1.2–1.4.
Ένα παράδειγμα αλυσίδας τεκμηρίων
Ο Horrocks συζητά την αφιέρωση του Δαμώνωνος, IG V.1.123, του πέμπτου αιώνα π.Χ. B03 §1.4.2(a) σ.28. Ο Άτλας έχει εξετάσει την επιστημονική συζήτηση, όχι την ίδια την πέτρα, τα εκμαγεία ή μια ανεξάρτητη έκδοση των IG. Το παράδειγμα δείχνει πώς θα παρουσιάζεται κάθε ισχυρισμός: ισχυρισμός, συζήτηση, έκδοση της επιγραφής, φυσικός μάρτυρας. Κανένας γλωσσικός τύπος δεν έχει περάσει στον Άτλαντα ως νέα επαληθευμένη μαρτυρία.
Η επική γλώσσα, οι συμβάσεις της λυρικής ποίησης και οι αττικές δραματικές αναπαραστάσεις χρειάζονται εγγραφές είδους και ύφους. Δεν υπάρχει κλάδος «ομιλούμενη ομηρική διάλεκτος». Η γραπτή γλωσσική πρακτική είναι πολύτιμο τεκμήριο, αλλά το συμπέρασμα για τη γραμματική μιας κοινότητας ομιλητών πρέπει να τεκμηριωθεί.
Η μετάβαση στην Κοινή
Η έρευνα εξετάζει μαζί την τοπική επιβίωση και τη σύγκλιση, το είδος και τη χρονολογία κάθε εγγράφου, και συγκρίνει μόνο όμοια γραμματικά περιβάλλοντα. Δεν υπάρχει μία αλλαγή το 323 π.Χ. για κάθε τόπο. Οι πολιτικές χρονολογίες είναι σημεία αναζήτησης, όχι ταυτόχρονες γλωσσικές αλλαγές. Μια μετάφραση μέσα σε σώμα κειμένων της Κοινής κρατά την ένδειξη ότι είναι μετάφραση και τη γλώσσα του πρωτοτύπου της.
Η Θετίμα του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας προσφέρει ήδη μελέτες αρχαίων διαλέκτων, επιγραφές και κύρια ονόματα B08 Εισαγωγή. Ένα ακόμη γενικό πόρταλ αρχαίων ελληνικών θα επαναλάμβανε υπάρχουσα δουλειά. Η συμβολή του Άτλαντα είναι ένας μικρός αριθμός εξηγήσεων συγκρίσεων με σύνδεση στους πρωτότυπους πόρους και καθαρό διαχωρισμό μαρτυρίας και ανάλυσης.
Τι πρέπει να ελεγχθεί
Τουλάχιστον δύο πρωτότυπες εργασίες για την υποομαδοποίηση, οι συμβάσεις ανάγνωσης και η χρονολόγηση της μυκηναϊκής, η θέση της αιολικής και της παμφυλιακής, η αντιμετώπιση των αποσπασματικών τεκμηρίων της αρχαίας μακεδονικής, η ορολογία των λογοτεχνικών υφών και η βιβλιογραφία για την Κοινή και τους παπύρους. Μέχρι τότε ο πυλώνας είναι μεθοδολογικά χρήσιμος αλλά δεν αποτελεί οριστική ταξινομία.